نقش رستم آرامگاه بزرگان ایران و کعبه زرتشت -آکا

نقش رستم در شمال شهرستان مرودشت استان فارس و در 5کیلومتری تخت جمشید (پارسه) قرار دارد و یکی از مهمترین و زیباترین آثار باستانی به جا مانده از شهریاران هخامنشی ، عیلامی و ساسانی می باشد. یادمان هایی همچون آرامگاه داریوش بزرگ ،خشایارشا ، اردشیر یکم و داریوش دوم و نقش برجسته هایی از وقایع مهم دوران ساسانیان از جمله تاجگذاری اردشیر بابکان و پیروزی شاپور اول بر امپراتوران روم، بنایی موسوم به کعبه زرتشت و نقش برجسته ویران شده ای از دوران عیلامیان در نقش رستم قرار دارد.

در بالای ورودی آرامگاه داریوش اول دو سنگ نگاره از او بر جای مانده است که اطلاعات مهمی از کشور زمان هخامنشیان به ما می گوید. در کنار آرامگاه داریوش آرامگاه پسر او خشیارشا قرار دارد.اردشیر اول و داریوش دوم پسر و نوه خشیارشا نیز دو آرامگاه دیگر در این محل ساخته اند. در هر یک از این گور دخمه های هخامنشی از سه تا نه قبر قرار دارد که خانواده شاهی در آنجا دفن می شدند. بقیه شاهان این سلسله قبور خود را در دامنه کوه رحمت در کنار تخت جمشید کنده اند. نکته جالب توجه اینکه نقشه آرامگاه داریوش دقیقا برابر با نقشه کاخ تچر تخت جمشید است که محل زندگی داریوش و کاخ اختصاصی خانواده اش بوده ، از آنجا که آنها عقیده داشتند که پس از روز رستاخیز مردگان از خواب بر میخیزند ،آرامگاه شاه را همانند کاخ محل زندگیش ساخته اند تا پس از رستاخیز احساس غربت نکند . بر اساس منابع تاریخی می دانیم که داریوش پدر و مادر خود را برای بازدید از آرامگاه فراخوانده است و طناب بالابری که آندو را به درون مقبره میبرده پاره شده و پس از سقوط جان باخته اند. آرامگاه داریوش بزرگ در بلندای ۲۶ متری از تراز زمین جای گرفته است و سنگ نبشته ای در این مزار، تعلق گورگاه را به داریوش یکم ثابت می کند داریوش بزرگ در اکتبر ۴۸۶ پیش از میلاد درگذشت و در این آرامگاه که در دل کوهی سنگی تراشیده بود جای گرفت. وی در سال ۵۲۲ پیش از میلاد به تخت نشست و پس از ۳۶ سال پادشاهی و در سن ۶۴ سالگی، به مرگ طبیعی درگذشت.

,نقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا,[categoriy]

نقش رستم آرامگاه بزرگان ایران و کعبه زرتشت -آکانقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا, کعبه زرتشت, تاجگذاری اردشیر بابکان, اهورا مزدا, بهرام دوم, بهرام سوم, نقش برجسته, پیروزی بهرام دوم, تاجگذاری نرسی, آناهیتا, نبرد هرمز دوم, آذرنرسه, مرودشت, استان فارس

آکاایران: نقش رستم آرامگاه بزرگان ایران و کعبه زرتشت

خشایارشا پسر داریوش بزرگ و بانو آتوسا دختر کوروش بزرگ "بنیانگذار شاهنشاهی ایران" بود. وی در حدود 520 ق .م تولد شد و در جوانی کارهای مملکت داری را از پدر آموخت و ورزیدگی یافت، و مدتی فرمانروای بابل شد. با آنکه پسر بزرگ داریوش نبود، به احترام خون کورش و نیز شخصیت والای خودش ولیعهد پدر شد. و در 486 ق.م جانشین او گشت. خشایارشا در اکتبر ۴۶۵ پیش از میلاد توسط یک خواجه به نام میترا یا اسپنت میترا و رئیس گارد سلطنتی به نام اردوان که با یکدیگر همدست شده بودند، در خوابگاه خویش کشته شد. آرامگاه خشایارشا در فاصلهٔ ۱۰۰ متری شرق و شمال شرقی آرامگاه داریوش بزرگ و به شکل صلیب تراشیده شده است.در بخش بالایی صلیب، نماد فروهر و ماه نقش شده و در پایین آن، خشایارشا در حالی که دستش را به سوی فروهر و آتشدانی که روبه رویش قرار دارد دراز کرده، به تصویر کشیده شده است.

,نقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا,[categoriy]
آرامگاه اردشیر یکم شاهنشاهی اردشیر یکم در 465 ق.م. با توطئه ها و جنگ های داخلی آغاز شد، و پس از اندک زد و خوردهائی با یونانیان و مصریان، آرامشی برقرار گشت که به اردشیر فرصت داد در دربار خود کامرانه و پر تجمل بسر برد او سومین پسر خشایارشا بود. در اواخر کارش جنگهای پلوینزوس میان یونانیان فرصت و فراغت بیشتری برایش پیش آورد. اردشیر یکم توانست کاخ های باشکوه در تخت جمشید و شوش برپا کند، و آنچه را که پدرش ناتمام نهاده بود، بپایان برساند. آرامگاه اردشیر یکم در فاصلهٔ ۳۷ متری سمت چپ آرامگاه داریوش بزرگ و به شکل صلیبی به ارتفاع ۲۲ متر، تراشیده شده است.ویژگی ها و نمای عمومی آرامگاه، همچون آرامگاه داریوش و خشایارشا است ولی درون آرامگاه به تقلید از آرامگاه داریوش کنده شده و سه اتاقک دارد، اما تفاوت های عمده ای آشکار است.
,نقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا,[categoriy]
آرامگاه داریوش دوم غربی ترین آرامگاه نقش رستم که حدود 33 متری سمت جنوب غربی آرامگاه اردشیر یکم و روبروی کعبه زرتشت کنده شده، منتسب است به داریوش دوم که پس از جنگ هائی خاگی به جانشینی اردشیر یکم رسید و از 423 تا 404 فرمانروائی کرد. وی اصلاً پادشاهی آرامش جوی و راحت طلب و ضعیف النفس بود، و بیشتر در بابل و شوش و در میان درباریان و خواجگان بسر می برد، و سخت زیر نفوذ زنش شاهبانو پروشاتی  بود. دوره وی بخاطر اینکه سه سردار نامی ایران ( چیسه فرنه، فرنه بازو و کورش جوان) در کار سیاست و سرنوشت یونان دخالت کردند، اهمیت سیاسی فراوان یافت، و بخاطر تبهکاری هائی که بر اثر نفوذ یا فرمان مستقیم پروشاتی سرزد، شهرت نایابی پیدا کرد.
,نقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا,[categoriy]
نقش برجسته پیروزی شاپور برامپراتوری روم نقش برجسته پیروزی شاپور بر امپراتوران روم در ده متری شرق آرامگاه داریوش بزرگ قرار گرفته  که در آن شاپور سوار بر اسپ است و تاج اردشیر را بر سر دارد و گردیانوس زیر پای اسپش بخاک افتاده، و بزرگان ایرانی پشت سر شاپور صف کشیده اند، و فیلیپ به درخواست صلح آمده، در پیشگاه شاپور زانو زده، و دیگر رومیان با نگرانی به شاه می نگرند. تاریخ این نقش حدود  245 میلادی به دستور شاپور تراشیده شده است. این نقش سه برابر اندازهٔ طبیعی است و از نظر دقت در جزئیات و ظریف کاری یکی از بهترین نقش های دوره ی ساسانی است و مشخص است که از روی طبیعت ساخته شده زیرا حتی لباس والرین درست مطابق جامه های رومی های آن زمان است.
,نقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا,[categoriy]
نقش برجسته اردشیر بابکان و اهورا مزدا نقش برجسته اهورامزدا و اردشیر بابکان اولین پادشاه ساسانی است که حلقه شهریاری را از اهورامزدا دریافت می کند و یکی از زیباترین و سالم ترین نقش های بازمانده از دورهٔ ساسانی است. این نقش در گوشهٔ شرقی محوطهٔ نقش رستم، بر سینهٔ صخره ای تراشیده شده که ۲ متر از سطح زمین، فاصله دارد .در این نقش، اردشیر بابکان در سوی چپ مجلس، سوار بر اسبی کنده کاری شده و روبه روی او اهورامزدا که او نیز سوار است و از نیم رخ نقش شده، قرار دارد. برای تاکید بر بزرگی و عظمت اهورامزدا و اردشیر، اندازهٔ اسب ها بسیار کوچکتر از آن ها و حالت طبیعی ساخته شده است.در زیر پای اسب اردشیر، پیکر اردوان پنجم آخرین شاه اشکانی نقش شده و نقش قرینهٔ آن، اهریمن است که در زیر پای اسب اهورامزدا به تصویر کشیده شده است و در واقع، زیر پاهای اسبان، پیکره های برزمین افتاده دشمنان شاه و اهورامزدا قرار دارند.
,نقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا,[categoriy]
نقش برجسته بهرام دوم و درباریان نقش برجسته بهرام دوم و درباریان که از سنگتراشی های بسیار دیدنی و زنده دوره ساسانی است، در کنار نقش اهورامزدا و اردشیربابکان قرار دارد که بر روی یک سنگ نگارهٔ عیلامی کنده شده است. در وسط این نقش، بهرام دوم که به صورت تمام قد ودست خود را بر روی شمشیرخود گذاشته ایستاده و رو به سمت چپ دارد، حجاری شده و سه نفر به حالت نیم تنه در پشت سر او و پنج نفر دیگر بازهم به حالت نیم تنه در جلوی روی بهرام به تصویر کشیده شده اند که همه بهرام دوم را می نگرند و انگشت سبابهٔ دست راست را به حالت احترام به سوی او دراز کرده اند. در سمت چپ، خانوادهٔ شاهنشاهی قرار دارد که نگاه بهرام به سوی آن هاست و نفر نخست پس از وی، ملکهٔ بهرام دوم یعنی شاپور دختک است و پس از شهبانو، دو شاهزاده قرار دارند که هر دو بدون‏ ریش و جوان هستند؛ شاهزاده‏ای که کنار شهبانو است می‏تواند بهرام سوم باشد. نفر چهارم در سمت چپ، که نشان قیچی بر کلاه دارد، کرتیر است و آخرین نفر هم نرسی است که پس از بهرام سوم به تخت نشستد.
,نقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا,[categoriy]
نقش برجسته نبرد شاپور دوم نقش برجسته شاپور دوم در قسمت پایینی آرامگاه داریوش دوم در نقش رستم قرار گرفته ، که نمایانگر نبرد شاپور دوم می باشد سواری که  تاج شاهنشاهی بر سر دارد  را نشان می دهد که نیزه بلندی را در گردن دشمنی اسب سوار فرو کرده است. از روی سرپوش دشمن و زیور آویخته به آن می توان پی برد که او از خاندانی پادشاهی است. اسب او به نشانه تاثیر از ضربه اسب شاه، بر روی پاهای عقبی افتاده و سر رو به بالا دارد.
,نقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا,[categoriy]
نبرد هرمز دوم و نقش نیمه تمام آذرنرسه نقش برجسته هرمز دوم و نقش نمیه تمام آذر نرسه در زیر آرامگاه اردشیر یکم قرار گرفته است. در این نقش هرمز دوم که سوار بر اسب است، دشمن زره پوش سوارکار را سرنگون کرده و نیزهٔ بلندی در شکمش فرو برده است. چهره و تاج شاهنشاه آسیب دیده اما قسمتی از تاج و برجستگی کروی شکل آن به خوبی پیداست و محققان از روی سکه های کتیبه دار و ظروف دریافتند که این شخص هرمز دوم است.
,نقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا,[categoriy]
نقش برجسته تاجگذاری نرسی نقش برجسته آناهیتا و نرسی یکی از زیباترین نقوش بازمانده از دورهٔ ساسانی است که نرسی چگونگی تاجگذاری و سلطنت خود را نشان می دهد. در این نقش، نرسی تاجی بسیار شکیل بر سر دارد و دست چپش را دراز کرده و حلقه ای را از آناهیتا، الهه آب و زیبایی گرفته است . نرسی فرزند شاپور یکم بود که اول « شاه » مشرق ایران شد و پس از چندی در زمان برادر و برادرزاده اش (بهرام اول و بهرام دوم) فرمانروای ارمنستان گشت.
,نقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا,[categoriy]
نقش برجسته پیروزی بهرام دوم و سوم نقش برجسته پیروزی بهرام دوم شامل دو سنگ تراشی بزرگ و بسیار آسیب دیده از دوره ساسانی است که در زیر آرامگاه داریوش بزرگ قرار گرفته است . هر دو حجاری، نبرد پادشاهان اسب سوار را نشان می دهد که دشمنان خود را نگونسار کرده اند.نقش بالایی ۷ متر درازا و سه متر ارتفاع دارد و در آن، نبرد پیروزمندانهٔ بهرام دوم با دشمنی که هویتش مشخص نیست را نشان داده است.
,نقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا,[categoriy]
کعبه زرتشت در محوطه نقش رستم، روبروی کوه بنای سنگی چهار گوش و پله داریست دقیقاً روبه روی آرامگاه داریوش دوم قرار دارد ،که اصطلاحاً "کعبه زرتشت" نام گرفته است و از سوی دیگر چون شکل بنا مکعبی بود  و سنگهای سیاهی که در زمینه سفید دیوارهای آن نشانده شده، یادآور "سنگ سیاه" کعبه مسلمانان بوده، آن را «کعبه زرتشت» خواندند.  پیش از آن نام محلی «کرنای خانه»یا «نقاره خانه» بود، و از آغاز سده نوزدهم اروپائیان آن را دیده اند و بخاطر اینکه درونش از دود سیاه شده بود، آنرا بنای ویژه پرستش آتش شمره اند،جنس مصالح این بنا از سنگ آهک سفید و بلندی آن حدوداً با پله های سه گانه به ۱۴ متر می رسد  و تنها یک ورودی دارد . بر بدنهٔ شمالی، جنوبی و خاوری این برج، سه کتیبه به سه زبان پهلوی ساسانی، پهلوی اشکانی و یونانی در دورهٔ ساسانیان نوشته شده است. که یکی به شاپور اول ساسانی و دیگری به موبد کرتیر تعلق دارند و چنانکه والتر هنینگ گفته است، این کتیبه ها مهم ترین سند تاریخی از دورهٔ ساسانی می باشند.
,نقش رستم,آرامگاه داریوش بزرگ, آرامگاه خشایارشا,[categoriy]

به گزارش آکاایران:

تبلیغات

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق info@morix.ir تخلف اطلاع دهید.

جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار