نمود رمضان در شعر فارسی

فاطمه راکعی می‌گوید: شاعران کلاسیک بیشتر به صورت مستقیم و شاعران معاصر بیشتر به صورت اشاره‌ای و مفهومی به رمضان پرداخته‌اند.

 این شاعر و دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در گفت‌وگو با خبرنگار ادبیات و کتاب ایسنا، درباره نمود رمضان در شعر ایران گفت: آیین‌هایی مثل رمضان از دیرباز در ادبیات کلاسیک ما مورد توجه شاعران بودند و در آثار شاعران بزرگ کلاسیک ایران همچون حافظ و مولانا به این ماه و ویژگی‌های آن بسیار پرداخته شده است.

او با بیان این‌که «این ماه مبارک فرصتی برای مبارزه با نفس برای نزدیک شدن به انسان زاهد و متقی است و از ویژگی‌های عرفانی و علوی برخوردار است»، اظهار کرد: به هر حال نفس انسان همیشه به دو سوی خیر، زیبایی و درجات بالای روحی - که ادیان هم انسان را به آن سمت راهنمایی می‌کنند - و بدی کشیده می‌شود.

راکعی با اشاره به اهداف والای ماه رمضان بیان کرد: در ماه رمضان هدف فقط نخوردن و نیاشامیدن نیست اما این دو امر بارزترین نمود و تجلی این ماه هستند. رمضان در اصل نوعی مبارزه با نفس بد خویش است. انسان در این ماه باید به تجلیات عرفانی بپردازد. البته همواره روح انسان تشنه فراماده، نیایش و پرهیز از گناه است.

او با بیان این‌که «در اشعار گاهی به نام و گاهی بدون نام و با اشاره به حالات، از ماه رمضان یاد شده است»، گفت: در اشعار معاصر نیز مانند شعر کلاسیک اشاراتی به احوالات، مبارزه با نفس و پرهیز در ماه مبارک وجود دارد. در شعر قدیم روشن، شفاف و با آوردن نام به ماه رمضان توجه شده، ولی در شعر امروز مستقیم به آن اشاره نشده است. البته قطعا اثرات این ماه را در شعر شاعران معاصر می‌بینیم.

این شاعر ادامه داد: خاطرم هست که سال‌های ابتدایی حضورم در عرصه شعر اثری در همین حال و هوا سرودم. در این اشعار مستقیما از رمضان صحبت نکرده‌ام. در همان سال‌های فعالیت جدی در عرصه شعر، سروده «برزخ» را در ماه مبارک رمضان درباره کشاکش روحی بین خیر و شر و مبارزه با نفس گفتم.

شعر «برزخ»:

ببین که نفس می‌کشد مرا ز پی / گرفته او عنان من که هین و هی بیا بیا

اسیر نفس خویش من به سر دویده‌ام به پیش / ولی درون من کسی لگام می‌کشد مرا

نه آن دمی رهاندم نه این به خود گذاردم / که هست اختیار من در این لطیفه ماجرا

نه آن منم نه این منم همان آن منم همین این منم/ تناقضی است بودنم نگاه کن خدای را

یکی به جنتم کشد یکی به قعر دوزخم / من آن وجود برزخی که می‌کند خدا خدا

راکعی گفت: این شعر با حال و هوای عرفانی و فلسفی و پرسش‌های فلسفی همیشگی انسانی سروده شده است. در این شعر به انسانی که اندیشه دارد و حالت‌های عرفانی که می‌خواهد از نفس بگریزد توجه شده است.

او درباره نیایش‌واره‌ها نیز گفت: اشعاری هم با عنوان نیایش‌واره‌ها وجود دارند که لحظه‌های زیبای تقرب در این اشعار دیده می‌شود.

سپیدسروده‌های راکعی درباره ماه مبارک رمضان:

*

«مهمانی»

آسمان را دستمال کشیده‌اند

ماه می‌درخشد

امشب به مهمانی خدا خواهم رفت.

**

«صبح»

سپیده چه می‌خواهد از من

این تن پلشت سنگی؟

این چشمان تنگ رنگ خاک گرفته؟!

بیداری سهم من از صبح

و جانی تازه

که به آواز دلنواز اذان

در سجاده باز جهان

نماز می‌رقصد.

 

این شاعر با تاکید بر تاثیرات مثبت رمضان بر مسلمانان بیان کرد: همگان از تجربه‌های معنوی ماه مبارک رمضان به نحوی برخوردار می‌شوند و در ضیافت‌‌الله حضور دارند. امیدوارم این ماه  فرصتی برای زیبایی و تعالی روحی به همه بدهد. رمضان برای ما درک زیبایی، گشایش روحی و حال خوب معنوی ایجاد می‌کند.

او در پایان تصریح کرد: امیدوارم حالات خوب به حدی وجود داشته باشد که بعد از رمضان راضی نباشیم آن‌ها را با شادی‌های علی‌الذات دنیایی عوض کنیم. انسان‌هایی باشیم از نوع عرفان اسلامی و ادیان؛ بزرگ و شکیبا. ما باید در عین شکیبایی همیشه در راه و در تکاپو باشیم.

انتهای پیام

 

تبلیغات

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق [email protected] تخلف اطلاع دهید.

جستجو های اخبار روز

جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار